Płyty z grami mogą działać przez wiele lat, pod warunkiem że są chronione przed zarysowaniami, wilgocią, wysoką temperaturą i niewłaściwym czyszczeniem. Najbezpieczniejszym miejscem dla nośnika pozostaje oryginalne pudełko z prawidłowo działającym uchwytem centralnym. Istotne znaczenie ma również ustawienie pudełek, sposób wyjmowania płyt oraz warunki panujące w pomieszczeniu. Płyty CD, DVD, Blu-ray i Ultra HD Blu-ray mają warstwową konstrukcję, która może zostać uszkodzona przez zarysowania, odkształcenia lub długotrwałe działanie niekorzystnych warunków. Dotyczy to zarówno współczesnych gier na PS4, PS5 czy Xbox, jak i starszych tytułów z PlayStation, PlayStation 2, Xbox 360, Nintendo GameCube lub Wii.
Prawidłowe przechowywanie nie wymaga specjalistycznych akcesoriów. Najważniejsze są dobre pudełko, stabilna półka, odpowiednia temperatura oraz ostrożne obchodzenie się z nośnikiem.
Kluczowe informacje:
- Płyty najlepiej przechowywać pionowo, w zamkniętych pudełkach.
- Nie należy dotykać powierzchni odczytywanej przez napęd.
- Kolekcję trzeba chronić przed słońcem, wilgocią i źródłami ciepła.
- Uszkodzone pudełka warto wymieniać na modele z pewnym uchwytem centralnym.
- Do czyszczenia należy używać miękkiej ściereczki i wykonywać ruchy od środka ku krawędzi.
Dlaczego sposób przechowywania płyt jest ważny?
Powierzchnia płyty może wyglądać na odporną, ale nawet niewielkie uszkodzenia mogą utrudnić pracę napędu. Kurz i odciski palców powodują problemy z odczytem, natomiast głębokie rysy mogą prowadzić do przerw w instalacji, zawieszania się gry albo całkowitego nierozpoznawania nośnika.
Zagrożeniem jest również długotrwały nacisk na płytę. Jeżeli nośnik leży luzem pod innymi przedmiotami albo jest nieprawidłowo zamocowany w pudełku, może się odkształcić. W przypadku starszych wydań znaczenie mają także starzenie się materiałów, rozwarstwienie nośnika i uszkodzenia warstwy odblaskowej.
Jak przechowywać płyty z grami konsolowymi krok po kroku?
Krok 1. Umieść każdą płytę w osobnym pudełku
Po zakończeniu gry włóż płytę do oryginalnego pudełka lub odpowiedniego opakowania zastępczego. Nośnik powinien zostać przypięty do środkowego uchwytu, dzięki czemu nie przesuwa się i nie ociera o wewnętrzną powierzchnię opakowania.
Nie wkładaj dwóch płyt do jednego miejsca, jeżeli pudełko nie zostało do tego przystosowane. Płyty ułożone bezpośrednio na sobie łatwo zbierają drobne rysy. Nie należy również przechowywać nośników luzem w szufladzie, na biurku ani wewnątrz papierowych kopert bez miękkiego zabezpieczenia.
Krok 2. Sprawdź stan uchwytu centralnego
Uchwyt znajdujący się wewnątrz pudełka powinien stabilnie trzymać płytę, ale nie może wymagać użycia dużej siły podczas jej wyjmowania. Pęknięty lub zbyt ciasny zaczep zwiększa ryzyko wygięcia nośnika.
Jeżeli pudełko jest uszkodzone, najlepiej wymienić je na nowe. Warto zachować oryginalną okładkę, instrukcję i pozostałe elementy wydania, przekładając je do opakowania o takich samych wymiarach. Ma to szczególne znaczenie w przypadku kolekcjonerskich i trudno dostępnych gier.
Krok 3. Ustaw pudełka pionowo
Pudełka z grami najlepiej ustawić na półce pionowo, podobnie jak książki. Takie ułożenie ogranicza długotrwały nacisk na opakowania znajdujące się na dole stosu i ułatwia wyjmowanie pojedynczych tytułów.
Kolekcja nie powinna być ściśnięta tak mocno, aby wyjęcie gry wymagało szarpania. Jednocześnie warto zastosować podpórkę, jeżeli pudełka przechylają się lub przewracają. Płyty przechowywane bez pudełek również powinny znajdować się w opakowaniach, które utrzymują je pionowo i zabezpieczają środkowym uchwytem.
Krok 4. Wybierz suche i zacienione miejsce
Półka z grami nie powinna znajdować się przy kaloryferze, kominku, klimatyzatorze ani bezpośrednio przy oknie. Promieniowanie słoneczne i wysoka temperatura mogą osłabiać tworzywo pudełek, powodować blaknięcie okładek oraz przyspieszać starzenie nośników.
Niewskazane są również wilgotne piwnice, nieogrzewane garaże i strychy, w których występują duże wahania temperatury. Najlepszym wyborem będzie suche pomieszczenie mieszkalne ze stabilnymi warunkami. Zamknięta szafka dodatkowo ograniczy osiadanie kurzu.
Krok 5. Chwytaj płytę za krawędź i środkowy otwór
Podczas wyjmowania płyty naciśnij środkowy uchwyt pudełka, a następnie unieś nośnik za jego zewnętrzną krawędź. Można również podtrzymywać go palcem umieszczonym w centralnym otworze.
Nie dotykaj palcami błyszczącej strony odczytywanej przez napęd. Tłuste ślady utrudniają odczyt danych i przyciągają zabrudzenia. Płyty nie należy również chwytać za całą powierzchnię ani wyginać podczas wyjmowania.
Krok 6. Przed schowaniem sprawdź powierzchnię nośnika
Płytę warto obejrzeć pod rozproszonym światłem. Należy zwrócić uwagę na odciski palców, kurz, tłuste smugi, pęknięcia przy środkowym otworze i nietypowe przebarwienia.
Luźny kurz można usunąć miękką, czystą ściereczką. Jeżeli płyta wymaga dokładniejszego czyszczenia, użyj lekko zwilżonej ściereczki z mikrofibry lub miękkiej bawełny. Przecieraj powierzchnię prostymi ruchami od środka do zewnętrznej krawędzi, a nie ruchem okrężnym.
Krok 7. Pozostaw płytę do całkowitego wyschnięcia
Po czyszczeniu nie wkładaj wilgotnego nośnika do konsoli ani zamkniętego pudełka. Pozostaw go na krótko w bezpiecznym, czystym miejscu, aż cała wilgoć odparuje.
Nie używaj suszarki, grzejnika ani sprężonego powietrza trzymanego bardzo blisko powierzchni. Wysoka temperatura może odkształcić płytę, natomiast nieprawidłowo użyty aerozol może pozostawić wilgoć lub inne osady.
Krok 8. Uporządkuj kolekcję
Płyty można ustawić według platformy, serii, gatunku lub kolejności alfabetycznej. Dobry układ zmniejsza częstotliwość przekładania całej kolekcji i ogranicza ryzyko przypadkowego upuszczenia pudełek.
Przy większej liczbie gier pomocne mogą być podpórki, zamykane regały oraz pojemniki przeznaczone do przechowywania pudełek. Nie należy jednak stosować pojemników, które mocno ściskają opakowania albo zatrzymują wilgoć.
Gdzie najlepiej trzymać kolekcję gier?
Najlepszym miejscem jest stabilny regał lub zamykana szafka w pomieszczeniu mieszkalnym. Półka powinna być wystarczająco głęboka, aby pudełka nie wystawały poza jej krawędź. Trzeba również sprawdzić jej nośność, szczególnie gdy kolekcja obejmuje ciężkie wydania kolekcjonerskie.
Gry powinny znajdować się poza zasięgiem małych dzieci i zwierząt. Dobrym rozwiązaniem jest przeszklona witryna, która ogranicza osiadanie kurzu, a jednocześnie pozwala wyeksponować kolekcję. Należy jednak ustawić ją z dala od bezpośredniego światła słonecznego.
Czy można przechowywać płyty w albumie lub organizerze?
Album na płyty może być wygodny podczas podróży lub przy kolekcji pozbawionej oryginalnych opakowań. Powinien mieć miękkie, czyste kieszenie i nie może wywierać dużego nacisku na nośniki.
Do stałego przechowywania cennych gier lepiej wykorzystać pudełka z uchwytem centralnym. W albumach powierzchnia płyty ma bezpośredni kontakt z materiałem kieszeni, przez co przy częstym wkładaniu i wyjmowaniu mogą pojawić się delikatne zarysowania. Takie rozwiązanie utrudnia też zachowanie okładek, instrukcji i pozostałych elementów wydania.
Czego nie robić z płytami konsolowymi?
Płyt nie należy pozostawiać na konsoli, podłodze, biurku ani innych powierzchniach, na których łatwo gromadzi się kurz. Niewskazane jest także odkładanie ich stroną odczytywaną do dołu.
Do najczęstszych błędów należą:
- układanie luźnych płyt jedna na drugiej,
- przechowywanie gier w samochodzie,
- ustawianie kolekcji przy kaloryferze lub nasłonecznionym oknie,
- czyszczenie płyty papierowym ręcznikiem,
- przecieranie powierzchni ruchem okrężnym,
- używanie płynu do szyb, rozpuszczalników i środków ściernych,
- wyjmowanie nośnika poprzez silne wyginanie,
- pisanie po płycie ostrym długopisem,
- wkładanie zabrudzonego lub wilgotnego nośnika do napędu.
Szczególnie ryzykowne jest pozostawianie gier w samochodzie. Latem wnętrze pojazdu może mocno się nagrzewać, a zimą płyty są narażone na niską temperaturę i kondensację wilgoci.
Jak przechowywać rzadkie i kolekcjonerskie wydania?
Cenne gry warto umieścić w zamykanej witrynie lub szafce chroniącej przed kurzem i światłem. Zewnętrzną część pudełka można zabezpieczyć przezroczystą osłoną wykonaną z materiału odpowiedniego do długiego przechowywania.
Nie należy szczelnie owijać używanych pudełek zwykłą folią spożywczą ani taśmą klejącą. Klej może pozostawić trudne do usunięcia ślady, a nieprzepuszczalne opakowanie może zatrzymywać wilgoć. Oryginalne elementy wydania, takie jak instrukcje, mapy i dodatkowe płyty, najlepiej pozostawić razem z grą.
Stan najcenniejszych egzemplarzy dobrze jest kontrolować co kilka miesięcy. Trzeba sprawdzić, czy w pudełku nie pojawiła się wilgoć, płyta nie wypięła się z uchwytu, a na jej powierzchni nie widać pęknięć lub oznak rozwarstwienia.
Co zrobić z uszkodzoną płytą?
Drobne odciski i zabrudzenia można usunąć bezpiecznym czyszczeniem. Jeżeli nośnik ma głębokie rysy, pęknięcie przy otworze albo wyraźne rozwarstwienie, nie należy wkładać go do konsoli. Obracająca się z dużą prędkością uszkodzona płyta może pęknąć i zagrozić napędowi.
Domowe metody wykorzystujące pastę do zębów, środki polerskie lub przypadkowe urządzenia do regeneracji mogą pogorszyć stan powierzchni. W przypadku wartościowych egzemplarzy bezpieczniej skorzystać z profesjonalnej usługi regeneracji odpowiedniej dla danego rodzaju nośnika. Nie każde uszkodzenie można jednak naprawić.
Najważniejsze zasady ochrony kolekcji
Najprostsze rozwiązanie problemu, jak przechowywać płyty z grami konsolowymi, polega na konsekwentnym odkładaniu ich do właściwych pudełek. Pudełka powinny stać pionowo w suchym, zacienionym miejscu, z dala od źródeł ciepła.
Płyty trzeba trzymać za krawędź, chronić przed kurzem i czyścić wyłącznie delikatnymi ruchami od środka ku zewnętrznej części nośnika. Takie zasady ograniczają ryzyko zarysowań, odkształceń i problemów z odczytem, a przy okazji pomagają zachować dobry stan całej kolekcji.
