Katalog kolekcji pozwala szybko sprawdzić, które gry znajdują się na półce, jakiego są wydania i w jakim pozostają stanie. Pomaga też unikać przypadkowego kupowania duplikatów, kontrolować brakujące elementy oraz dokumentować rozwój zbioru. Nie trzeba od razu korzystać ze skomplikowanej aplikacji – dobrze przygotowany arkusz może być równie funkcjonalny.
Kluczowe informacje
- Katalog powinien obejmować nie tylko tytuł gry, ale również platformę, region, wydanie i stan zestawu.
- Najprostsze rozwiązanie to arkusz kalkulacyjny, a wygodniejszą alternatywą może być aplikacja kolekcjonerska.
- W przypadku wartościowych egzemplarzy dobrze zapisywać cenę zakupu, datę nabycia i numer seryjny.
- Zdjęcia pomagają dokumentować stan pudełka, płyty, kartridża i dodatkowej zawartości.
- Katalog trzeba regularnie aktualizować i przechowywać jego kopię zapasową.
Dlaczego warto katalogować kolekcję gier?
Niewielki zbiór można przez pewien czas kontrolować z pamięci. Problem pojawia się wtedy, gdy kolekcja obejmuje kilka platform, różne regiony dystrybucji, edycje specjalne oraz gry bez pudełek. Łatwo wówczas zapomnieć, czy konkretny tytuł został już kupiony albo czy posiadany egzemplarz zawiera instrukcję.
Dobrze prowadzony katalog pełni funkcję spisu, dokumentacji i listy zakupowej. Pozwala filtrować gry według konsoli, gatunku, regionu lub kompletności. Może też pomóc przy przeprowadzce, ubezpieczaniu wartościowego zbioru, sprzedaży części kolekcji albo zgłaszaniu szkody.
Nie należy jednak traktować automatycznej wyceny jako ostatecznej wartości gry. Cena zależy między innymi od stanu, kompletności, wersji regionalnej, języka okładki oraz bieżącego zainteresowania kupujących.
Jaką metodę katalogowania wybrać?
Przed rozpoczęciem spisywania gier trzeba zdecydować, gdzie będą przechowywane dane. Najlepszy system to niekoniecznie ten z największą liczbą funkcji, lecz taki, który będzie wygodny w codziennym użyciu i łatwy do aktualizowania.
Arkusz kalkulacyjny
Arkusz w Excelu, Google Sheets lub podobnym programie daje pełną kontrolę nad układem katalogu. Można samodzielnie tworzyć kolumny, filtry, listy rozwijane i oznaczenia kolorystyczne. To dobre rozwiązanie dla osób, które chcą ewidencjonować nietypowe dane, takie jak wariant okładki, miejsce zakupu albo lokalizacja gry na regale.
Największą zaletą arkusza jest elastyczność. Minusem pozostaje konieczność ręcznego wpisywania większości informacji oraz dodawania zdjęć i aktualizowania wycen.
Aplikacja do katalogowania gier
Specjalistyczne aplikacje mogą przyspieszyć dodawanie egzemplarzy, szczególnie gdy pozwalają wyszukiwać gry w bazie lub skanować kod kreskowy. Zwykle oferują gotowe pola, okładki, filtrowanie według platform oraz możliwość tworzenia list posiadanych i poszukiwanych tytułów.
Przed wyborem aplikacji trzeba sprawdzić, czy obsługuje ona konkretne regiony, starsze platformy i nietypowe wydania. Ważna jest również możliwość eksportowania danych. Katalog, którego nie można zapisać w popularnym formacie, może być trudny do przeniesienia do innego programu.
Własna baza danych
Rozbudowana baza może mieć sens przy bardzo dużych kolekcjach, ale dla większości użytkowników będzie niepotrzebnie skomplikowana. Jej przygotowanie wymaga więcej czasu, a późniejsze zmiany mogą zależeć od jednej aplikacji lub konkretnego urządzenia.
Takie rozwiązanie sprawdza się przede wszystkim wtedy, gdy kolekcjoner potrzebuje niestandardowych relacji między egzemplarzami, zdjęciami, cenami i historią sprzedaży.
Jak katalogować kolekcję gier krok po kroku?
Najwygodniej rozpocząć od określenia zakresu danych, a dopiero później wpisywać poszczególne gry. Dzięki temu nie trzeba poprawiać całego katalogu po odkryciu, że brakuje w nim ważnej kolumny.
Krok 1. Ustal, co ma znaleźć się w katalogu
Na początku zdecyduj, czy katalog ma obejmować wyłącznie gry, czy również konsole, kontrolery, poradniki, steelbooki i inne elementy kolekcji. Można prowadzić jeden wspólny spis albo osobne zakładki dla poszczególnych kategorii.
Dobrze również ustalić, czy osobnymi pozycjami będą różne wersje tej samej gry. Wydanie europejskie, amerykańskie i japońskie powinno być traktowane oddzielnie, podobnie jak edycja standardowa, kolekcjonerska oraz wznowienie z innej serii wydawniczej.
Krok 2. Przygotuj podstawowe pola
Minimalny katalog powinien zawierać tytuł, platformę, region, typ nośnika i stan kompletności. W przypadku gier pudełkowych przydatne jest rozdzielenie informacji o pudełku, instrukcji i nośniku.
Warto uwzględnić następujące dane:
- tytuł gry,
- platformę,
- region wydania,
- kod produktu lub numer katalogowy,
- rodzaj wydania,
- język okładki i gry,
- kompletność zestawu,
- stan pudełka i nośnika,
- datę oraz cenę zakupu,
- miejsce przechowywania,
- dodatkowe uwagi.
Nie wszystkie pola muszą być uzupełnione od razu. Najważniejsza jest konsekwencja, dlatego lepiej zacząć od krótszego formularza niż porzucić katalog po wpisaniu kilkunastu pozycji.
Krok 3. Podziel kolekcję na platformy
Spisywanie całego zbioru bez ustalonej kolejności szybko prowadzi do pominięć. Najlepiej pracować platformami, na przykład zacząć od PlayStation, następnie przejść do Nintendo, Xboxa i komputerów.
W obrębie jednej platformy gry można układać alfabetycznie albo zgodnie z ich fizycznym rozmieszczeniem na półkach. Druga metoda ułatwia kontrolę, ponieważ katalogowanie przebiega kolejno od pierwszego do ostatniego egzemplarza.dodatkowe uwagi.
Po zakończeniu jednej grupy warto porównać liczbę wpisów z liczbą gier na regale. To prosty sposób na wykrycie pominiętej pozycji.
Krok 4. Zidentyfikuj dokładne wydanie gry
Sam tytuł często nie wystarcza do prawidłowej identyfikacji. Ta sama gra może występować w kilku wariantach okładki, regionach, wznowieniach lub edycjach różniących się zawartością.
Sprawdź oznaczenia znajdujące się na grzbiecie pudełka, tylnej okładce, płycie albo kartridżu. Kod produktu pozwala odróżnić podobne wydania, które w aplikacji lub sklepie internetowym mogą być prezentowane pod wspólną nazwą.
Szczególną uwagę trzeba poświęcić składankom, wydaniom promocyjnym, wersjom „Not for Resale” oraz egzemplarzom pochodzącym z zestawów konsolowych. Nie należy wybierać pierwszej pasującej okładki wyłącznie na podstawie tytułu.
Krok 5. Oceń kompletność egzemplarza
W katalogu warto rozróżnić przynajmniej trzy podstawowe stany: sam nośnik, gra z pudełkiem oraz kompletny zestaw. Określenie „kompletna” może jednak oznaczać coś innego zależnie od wydania.
Niektóre gry zawierały instrukcję, mapę, kartę rejestracyjną, dodatkową płytę, kod promocyjny albo inne materiały. Przed oznaczeniem egzemplarza jako kompletnego dobrze sprawdzić, jaka zawartość znajdowała się w oryginalnym zestawie.
Własne oznaczenia powinny być jednoznaczne. Można stosować skróty, ale trzeba zapisać ich znaczenie w osobnej legendzie. Dzięki temu po kilku miesiącach nadal będzie wiadomo, czym różni się „CIB” od wpisu „pudełko + gra”.
Krok 6. Opisz stan gry
Stan egzemplarza powinien być oceniany według tych samych kryteriów dla całej kolekcji. Ogólne określenia, takie jak „dobry” lub „bardzo dobry”, bywają zbyt nieprecyzyjne. Lepiej oddzielnie opisać pudełko, okładkę, instrukcję oraz nośnik.
Przy płytach można zanotować obecność rys, pęknięć i śladów niewłaściwego przechowywania. W przypadku kartridży znaczenie mają między innymi stan etykiety, obudowy, styków i śrub. Pudełka kartonowe wymagają oceny zagięć, przetarć, rozdarć i odbarwień.
Nie ma potrzeby tworzenia profesjonalnej skali gradingowej. Wystarczy prosty, powtarzalny system, na przykład: bardzo dobry, dobry, dostateczny i uszkodzony. Opis słowny jest bardziej przydatny niż zawyżona ocena punktowa.
Krok 7. Dodaj zdjęcia wartościowych egzemplarzy
Nie trzeba fotografować każdej zwykłej gry, ale dokumentacja zdjęciowa jest przydatna w przypadku rzadkich wydań, egzemplarzy zaplombowanych oraz edycji kolekcjonerskich. Zdjęcia powinny przedstawiać przód, tył, grzbiet, nośnik i dodatkową zawartość.
Pliki najlepiej nazywać według jednego schematu, na przykład: platforma, tytuł, region i numer egzemplarza. Dzięki temu fotografie można łatwo powiązać z odpowiednim wpisem.
Dokumentacja nie tylko pomaga oceniać zmiany stanu kolekcji. Może także potwierdzać, że dany egzemplarz znajdował się w posiadaniu właściciela przed przeprowadzką, sprzedażą lub powstaniem szkody.
Krok 8. Zapisz cenę i miejsce zakupu
Cena zakupu pozwala sprawdzić, ile faktycznie kosztowało rozwijanie kolekcji. Warto zapisywać ją razem z datą, walutą oraz informacją, czy obejmowała przesyłkę.
Można również zanotować nazwę sklepu, platformę sprzedażową albo informację, że gra została kupiona na targu czy giełdzie. Przy wartościowych egzemplarzach dobrze zachować potwierdzenie płatności lub korespondencję ze sprzedawcą.
Cena zakupu nie jest jednak równoznaczna z obecną wartością. Automatyczne wyceny należy traktować orientacyjnie, szczególnie przy rzadkich wariantach, zestawach niekompletnych i grach w niestandardowym stanie.
Krok 9. Określ miejsce przechowywania
Przy większej kolekcji warto oznaczać regał, półkę, szufladę lub pojemnik, w którym znajduje się dana pozycja. Pole lokalizacji przydaje się zwłaszcza wtedy, gdy gry są przechowywane w kilku pomieszczeniach.
Oznaczenie może być bardzo proste, na przykład „Regał A, półka 3”. Takie same symbole należy umieścić na meblach lub pojemnikach. Pozwala to znaleźć konkretny egzemplarz bez przeglądania całego zbioru.
Lokalizację trzeba zaktualizować po każdej większej reorganizacji półek. W przeciwnym razie katalog przestanie spełniać swoją funkcję.
Krok 10. Utwórz listę poszukiwanych gier
Lista życzeń powinna być oddzielona od właściwego katalogu. Dla każdej poszukiwanej gry można zapisać preferowany region, oczekiwany stan, maksymalny budżet i akceptowalny poziom kompletności.
Tak przygotowana lista ogranicza zakupy pod wpływem chwili. Pozwala też szybko sprawdzić podczas wizyty w sklepie lub na giełdzie, czy znaleziona wersja rzeczywiście odpowiada założeniom.
Warto również zaznaczać tytuły zamówione, ale jeszcze niedostarczone. Dzięki temu gra nie zostanie przypadkowo kupiona drugi raz przed odebraniem przesyłki.
Krok 11. Wykonaj kopię zapasową
Katalog przechowywany wyłącznie na jednym komputerze lub telefonie może zostać utracony razem z urządzeniem. Co pewien czas należy więc eksportować dane do popularnego formatu, na przykład CSV albo XLSX.
Kopię można zapisać na drugim dysku oraz w zaufanej usłudze chmurowej. Przy katalogu zawierającym zdjęcia i dokumenty zakupowe folder powinien być uporządkowany tak samo jak główna lista.
Przed wyborem aplikacji warto sprawdzić, czy pozwala ona pobrać dane. Możliwość eksportu jest ważniejsza niż efektowny wygląd interfejsu, ponieważ chroni przed uzależnieniem katalogu od jednej usługi.
Jak katalogować gry cyfrowe?
Biblioteki cyfrowe są częściowo ewidencjonowane przez platformy, ale wspólny katalog nadal może być przydatny. Pozwala połączyć zakupy z kilku usług i sprawdzić, na którym koncie znajduje się konkretna gra.
Przy wersjach cyfrowych można zapisywać platformę, sklep, konto, datę zakupu oraz rodzaj licencji. Nie należy natomiast przechowywać w katalogu haseł ani kodów odzyskiwania kont.
Dobrze oddzielić gry kupione od tytułów udostępnionych czasowo w ramach abonamentu. Gra przypisana do subskrypcji nie zawsze pozostanie dostępna po zakończeniu członkostwa, dlatego nie powinna być oznaczana tak samo jak zakupiona licencja.
Jak oznaczać duplikaty i kilka egzemplarzy tej samej gry?
Każdy fizyczny egzemplarz najlepiej traktować jako osobny rekord. Dwie kopie tej samej wersji mogą różnić się stanem, kompletnością, ceną zakupu i przeznaczeniem.
W katalogu można dodać numer egzemplarza oraz pole określające jego rolę, na przykład: kolekcja główna, kopia do grania, na wymianę albo na sprzedaż. Ułatwia to kontrolowanie nadmiarowych pozycji.
Nie warto scalać duplikatów w jeden wpis z ilością „2”, jeśli ich stan jest różny. Taki zapis ogranicza późniejszą możliwość dokładnego opisania lub wystawienia konkretnego egzemplarza.
Najczęstsze błędy podczas katalogowania kolekcji
Pierwszym błędem jest tworzenie zbyt rozbudowanego systemu na samym początku. Kilkadziesiąt obowiązkowych pól sprawia, że wpisanie jednej gry zajmuje zbyt dużo czasu. Lepiej zacząć od podstaw i rozszerzyć katalog dopiero wtedy, gdy pojawi się realna potrzeba.
Kolejny problem to brak ustalonych zasad oceny stanu i kompletności. Jeżeli podobne egzemplarze są opisywane na różne sposoby, późniejsze filtrowanie danych staje się mało użyteczne.
